Làm giàu từ nông nghiệp: Hành trình của chàng 8X du học Mỹ trở thành “ông chủ” giống cấy mô
Từ trung tâm quận 10 (TP.HCM), chiếc xe lăn bánh gần 2 giờ đồng hồ để đưa chúng tôi về ấp Rừng Sến, xã Mỹ Hạnh Bắc, huyện Đức Hòa (Long An). Nơi đây là Nhà máy sản xuất cây giống công nghệ sinh học – điểm tựa cho khát vọng làm nông nghiệp công nghệ cao của Công ty Hoa Việt. Đồng hành cùng chúng tôi là Hiếu và thạc sĩ Tô Thị Nhã Trầm, hai người trẻ đang được xem là thế hệ tiên phong trong lĩnh vực giống cây trồng nuôi cấy mô.
Tuy đường xa và nhiều đoạn ùn tắc, nhưng câu chuyện khởi nghiệp đầy quyết tâm và khác thường của họ khiến quãng đường trở nên ngắn lại.
Từ Mỹ trở về, rẽ hướng sang nông nghiệp công nghệ cao
Hiếu – chàng trai tốt nghiệp thạc sĩ quản trị kinh doanh tại Đại học Wisconsin (Mỹ), từng nghĩ mình sẽ làm việc trong lĩnh vực tài chính hoặc doanh nghiệp lớn. Nhưng cơ duyên lại đưa anh đến với mô hình sản xuất giống cây trồng bằng công nghệ nuôi cấy mô – một ngành đầy tiềm năng nhưng vẫn còn rất mới mẻ với người trẻ.
Trong những lần trò chuyện với bạn bè, Hiếu nghe nhắc nhiều về cây giống nuôi cấy mô: sạch bệnh, đồng đều, dễ nhân rộng. Tò mò, anh tìm hiểu sâu hơn và dần bị cuốn hút.
Sau đó, Hiếu gặp Trầm – nữ thạc sĩ đã hơn 10 năm nghiên cứu về nhân giống vô tính, từng đạt hàng loạt giải thưởng khoa học có giá trị.
Từ nền tảng kiến thức của Trầm, cộng với tư duy quản trị của Hiếu, cả hai quyết định hợp tác và theo đuổi con đường mà không ai ngờ sẽ gắn bó dài lâu: Sản xuất giống cây trồng công nghệ cao bằng phương pháp nuôi cấy mô.
Ở giai đoạn này, Hiếu dành nhiều thời gian để học về thị trường, quy trình, tiêu chuẩn giống. Những tài liệu nền tảng về công nghệ mô thực vật – vốn còn hạn chế – được anh tìm đọc thêm trên các trang chuyên ngành, trong đó có những nguồn cập nhật kiến thức về cây giống và nông nghiệp công nghệ cao như:
Cô thạc sĩ đam mê giống cây và “duyên nghề” đặc biệt
Trầm sinh ra trong một gia đình nông dân ở Bình Thuận. Tình yêu với cây giống đã theo cô từ nhỏ. Khi theo học Đại học Nông lâm TP.HCM rồi trở thành giảng viên, cô có thêm cơ hội nghiên cứu sâu hơn về thực vật.
Cũng chính niềm đam mê đó đã giúp Trầm thực hiện thành công những đề tài mà nhiều người từng cho là “bất khả thi”, trong đó có nghiên cứu về cây tiêu đột biến tại Lâm Đồng. Sự kiên trì, sáng tạo và khả năng nghiên cứu của Trầm đã mang về các giải thưởng lớn như:
– Giải thưởng VIFOTEX 2007
– Quả Cầu Vàng 2011
– Eureka toàn quốc 2007
– Giải thưởng Lương Định Của 2013
Với nền tảng vững chắc đó, Trầm trở thành nhân tố quan trọng giúp Hoa Việt định hình hướng đi riêng trong lĩnh vực giống cấy mô.
Nhà máy khiêm tốn bên ngoài nhưng hoạt động quy mô lớn bên trong
Khi bước vào bên trong, một thế giới hoàn toàn khác mở ra:
– phòng lab hơn 1.000m²,
– khu vườn ươm giống 20.000m²,
– khu vườn thuần hóa 4.000m²,
– lúc cao điểm lên đến 60 kỹ thuật viên và công nhân.
Xem thêm: Nguồn gốc cây dừa sáp ở Việt Nam và giá trị đặc biệt của giống dừa sáp
Tất cả hoạt động dưới sự điều phối của Hiếu và Trầm – những người trực tiếp giám sát từ khâu tách mô, nhân chồi, cấy chuyển, đến nuôi cây trong nhà kính và xuất giống ra thị trường.
Khởi nghiệp đầy thử thách: Làm tất cả nhưng không có “mũi nhọn”
Thời gian đầu, Hoa Việt nhận nhân giống theo yêu cầu. Khách đặt giống gì thì lab lại bắt tay làm giống đó.
Nhưng cách làm này khiến công ty bị động, không định vị được thương hiệu và khó mở rộng sản xuất.
Sau nhiều cuộc họp chiến lược, công ty quyết định chọn 3 dòng sản phẩm chủ lực:
1. Chuối cấy mô
Thị trường chuối đang phát triển mạnh. Nhiều nước nhập khẩu chuối Việt Nam, nhưng giống trong nước không đồng đều hoặc phải nhập khẩu với chi phí cao.
Những giống chuối công nghệ cao như chuối cau, chuối tiêu, chuối Laba, chuối đỏ… khi được nhân bằng mô đều tạo ra độ sạch bệnh và đồng nhất vượt trội.
Nhiều hộ trồng chuối hiện đang tìm hiểu sâu hơn về kỹ thuật trồng chuối cấy mô, trong đó các tài liệu tham khảo uy tín như:
👉 https://vigen.vn/cach-trong-sau-rieng-cay-mo-khoa-hoc-cho-cay-nhanh-ben-re/ được sử dụng rộng rãi nhờ tính cập nhật và dễ hiểu.
2. Tiêu sạch bệnh
Tiêu là “vàng đen” nhưng rủi ro vì dịch bệnh luôn đeo bám.
Trầm và đội ngũ đã nghiên cứu thành công giống tiêu Sri Lanka và tiêu Vĩnh Linh sạch bệnh, cung cấp cho cả nông hộ lẫn dự án lớn.
Mục tiêu của Hoa Việt là khôi phục nền nông nghiệp hồ tiêu theo hướng bền vững, giảm chi phí, tăng năng suất.
3. Đinh lăng nuôi cấy mô
Nhu cầu cao, giá trị dược liệu tốt, và phù hợp sản xuất quy mô công nghiệp.
Quy trình sản xuất – nơi thể hiện “sức mạnh công nghệ”
Để tạo ra giống chuối cấy mô đạt chuẩn, quy trình được thực hiện nghiêm ngặt:
Giai đoạn 1: Tuyển chọn cây mẹ
– sạch bệnh
– sinh trưởng mạnh
– ổn định di truyền
Giai đoạn 2: Nhân chồi trong phòng sạch
– Dùng môi trường dinh dưỡng chuyên dụng
– Điều kiện ánh sáng – nhiệt độ – độ ẩm được kiểm soát hoàn toàn
– Nhân nhanh từ vài chồi lên hàng nghìn chồi khỏe
Giai đoạn 3: Thuần dưỡng nhà lưới
– 7–10 ngày đầu rất quan trọng
– Nhiệt độ: 25–30°C
– Độ thoáng khí cao
– Tưới phun sương để rễ thích nghi dần
– Theo dõi độ cứng cây, phát triển lá và phục hồi rễ
Giai đoạn 4: Xuất vườn
Tỷ lệ sống luôn đạt trên 95%, giúp người trồng yên tâm xuống giống.
“Mang cây sạch bệnh đi khắp mọi miền đất nước”
Đến nay, hàng trăm nghìn cây giống của Hoa Việt đã được phân phối khắp cả nước:
– Tây Nguyên
– Đông Nam Bộ
– Đồng bằng sông Cửu Long
– Nam Trung Bộ
– Miền Bắc
Nhiều vùng trồng lớn đã chuyển từ giống truyền thống sang giống cấy mô nhờ độ đồng đều, khỏe mạnh và năng suất vượt trội.
Trầm khẳng định:
“Nếu cây giống sạch bệnh, nguồn gốc rõ ràng, người trồng sẽ có nền tảng tốt để làm nông nghiệp bền vững.”
Kết luận
Câu chuyện của Hiếu và Trầm là minh chứng rõ ràng rằng nông nghiệp công nghệ cao không chỉ dành cho những phòng lab lạnh lẽo, mà còn có thể trở thành con đường làm giàu đầy triển vọng cho người trẻ.
Từ đam mê, tri thức đến chiến lược sản phẩm, họ đã biến mô hình nuôi cấy mô – vốn rất mới mẻ – thành ngành kinh doanh ổn định, tạo giá trị cho người trồng và đóng góp cho nông nghiệp Việt Nam.
Khởi nghiệp từ cây giống cấy mô – Hành trình biến đam mê thành sự nghiệp của cô gái trẻ miền Tây
Giữa những cánh đồng mênh mông của vùng sông nước Tiền Giang, câu chuyện khởi nghiệp của chị Bùi Thị Kim Thanh (30 tuổi, huyện Chợ Gạo) đã trở thành nguồn cảm hứng cho nhiều người trẻ theo đuổi nông nghiệp công nghệ cao. Bằng sự kiên trì, say mê và tinh thần tự học không ngừng nghỉ, chị Thanh đã xây dựng thành công một trang trại chuyên sản xuất cây giống cấy mô chất lượng cao, được nhiều nhà vườn trong khu vực tin tưởng.
1. Bắt đầu từ một quyết định táo bạo
Bốn năm trước, khi nhiều bạn bè đồng trang lứa lựa chọn làm việc văn phòng để ổn định cuộc sống, chị Thanh lại có một chọn lựa hoàn toàn khác. Sau thời gian làm việc tại Viện Cây ăn quả miền Nam, nghiên cứu về công nghệ sinh học, chị quyết định xin nghỉ việc, dành toàn bộ vốn liếng tích cóp được để xây dựng phòng thí nghiệm và cơ sở nhân giống của riêng mình – thương hiệu Cây giống – Cây cấy mô 5Q.
Xem thêm: Nguồn gốc cây dừa sáp ở Việt Nam và giá trị đặc biệt của giống dừa sáp
Đó không phải quyết định ngẫu hứng. Với chị Thanh, cấy mô là cánh cửa mở ra tương lai mới cho nông nghiệp:
Giống chuẩn,
Sạch bệnh,
Số lượng lớn, đồng đều,
Giá thành thấp,
Hiệu quả vượt trội so với giống truyền thống.
Tuy nhiên, thời điểm chị khởi nghiệp, khu vực Chợ Gạo vẫn còn rất ít đơn vị làm giống bằng phương pháp cấy mô. Người dân phải mua cây từ nơi xa, giá cao mà chất lượng không ổn định. Chính khoảng trống đó đã thôi thúc chị dấn thân.
Để hiện thực hóa giấc mơ, hai vợ chồng chị mạnh dạn đầu tư hơn 2 tỷ đồng vào hệ thống phòng Lab, nhà lưới, máy móc và vật tư thí nghiệm – một con số không nhỏ đối với gia đình trẻ. Anh – chồng chị, vẫn công tác tại Viện, ngoài giờ lại phụ chăm sóc cây tại nhà ươm. Đó là những ngày vừa vất vả vừa tràn đầy hy vọng.
2. Bắt đầu từ con số 0 nhưng không bao giờ bỏ cuộc
Mặc dù có nền tảng kiến thức, nhưng khi bắt tay vào nhân giống thực tế, chị Thanh gặp vô số khó khăn. Mỗi loại cây đòi hỏi một quy trình khác nhau:
Môi trường dinh dưỡng khác nhau,
Nhiệt độ – độ ẩm khác nhau,
Thời gian cảm ứng chồi – tạo rễ không giống nhau.
Nhiều mẫu cây bị nhiễm nấm, nhiễm khuẩn, phải bỏ lại làm lại từ đầu. Có giống chị phải thí nghiệm hàng chục lần mới tìm ra công thức phù hợp.
Nhưng chị không nản lòng. Càng làm càng đam mê. Càng thất bại, chị càng quyết tâm.
Công đoạn quan trọng nhất – khử trùng mẫu – chị đã phải thử thay đổi nồng độ, thời gian xử lý, dung dịch rửa… hàng trăm lần để tìm ra quy trình tối ưu. Cấy chồi, nhân chồi, tách cây, tạo rễ… đều phải diễn ra trong môi trường vô trùng tuyệt đối, chỉ cần sai một thao tác là công sức cả tuần coi như đổ sông đổ biển.
Từ những khó khăn đó, chị càng trân trọng giá trị của từng cây mô khỏe mạnh sinh ra trong phòng Lab.
3. Tạo dựng một “vương quốc cây mô” ngay tại quê nhà
Hiện tại, cơ sở của chị Thanh đã nhân giống thành công hơn 30 loại cây gồm:
Khóm MD2
Các giống hoa cúc & hoa đồng tiền
Các loại lan (phi điệp, dendro…)
Nhiều dòng cây kiểng lá giá trị cao
Mỗi loại cây đòi hỏi quy trình khác nhau, nhưng thành phẩm sau cùng đều có điểm chung:Chuẩn giống – sạch bệnh – đồng đều – phát triển mạnh.
Những chậu kiểng lá – đặc biệt là các dòng Alocasia cấy mô – luôn được khách đặt hàng số lượng lớn vì khỏe hơn, dễ chăm hơn rất nhiều so với cây giâm truyền thống.(Người trồng có thể xem hướng dẫn chăm sóc Alocasia cấy mô tại: https://vigen.vn/dua-sap-cay-mo-chat-luong/)
Từ phòng cấy mô đến vườn ươm, thời gian nuôi cây kéo dài 1,5 đến 3 tháng, tùy giống. Tỷ lệ sống đạt 80% trở lên, thậm chí cao hơn với các giống dễ thích nghi.
4. Sản lượng tăng mạnh – chất lượng vượt trội – giá cả cạnh tranh
Nhờ quy trình chuẩn hóa, cơ sở của chị Thanh hiện xuất ra hàng chục ngàn cây giống mỗi năm. Dự kiến trong thời gian tới, chị mở rộng quy mô lên 300.000–400.000 cây/năm để đáp ứng nhu cầu thị trường.
Một trong những yếu tố quan trọng giúp sản phẩm của chị được ưa chuộng chính là giá bán hợp lý, thấp hơn thị trường vì chị tự chủ toàn bộ quy trình:
Cúc đồng tiền: thị trường 5.500–6.000 đồng/cây → cơ sở chị chỉ 4.000–4.500 đồng
Cây sống đời: nơi khác bán 4.000 đồng/cây → chị bán 3.000 đồng
Giá hợp lý – chất lượng đảm bảo – cây khỏe – đồng đều → khách hàng quay lại, giới thiệu thêm người mới, xây dựng uy tín bền vững.
5. Tạo việc làm – lan tỏa giá trị đến cộng đồng
Không chỉ dừng lại ở lợi nhuận, mô hình của chị Thanh còn mang ý nghĩa xã hội sâu sắc:
4 lao động trẻ có việc làm ổn định, thu nhập 5 triệu đồng/tháng
Nhiều lao động nhàn rỗi trong xã có thêm thu nhập 200.000–350.000 đồng/ngày
Chị dự định tiếp tục hoàn thiện nhiều sản phẩm để tham gia chương trình OCOP địa phương, nâng tầm giá trị nông sản công nghệ cao.
6. Cây giống cấy mô – xu hướng tất yếu của nông nghiệp Việt Nam
Cây mô không chỉ giúp nhà nông:
chủ động giống quanh năm
giảm rủi ro sâu bệnh
tăng năng suất
tiết kiệm chi phí
nâng cao hiệu quả kinh tế
mà còn mở ra hướng phát triển bền vững cho nông nghiệp Việt Nam trong bối cảnh biến đổi khí hậu.
Rất nhiều trung tâm và doanh nghiệp lớn đang chuyển mình mạnh mẽ, cung cấp giống chất lượng cao cho thị trường. Một trong những đơn vị uy tín mà nhà vườn có thể tham khảo là Trung tâm Công nghệ Nông nghiệp VIGEN – nơi chia sẻ nhiều kiến thức về giống cấy mô, kỹ thuật trồng và định hướng nông nghiệp hiện đại.Xem thêm: https://vigen.vn/
Kết luận
Khởi nghiệp từ con số 0, lại trong lĩnh vực đòi hỏi kỹ thuật cao như nuôi cấy mô, chị Thanh đã chứng minh rằng chỉ cần đam mê và sự kiên trì, nông nghiệp công nghệ cao không phải là cuộc chơi quá xa vời đối với lớp trẻ.
Câu chuyện của chị không chỉ là chuyện làm giàu, mà còn là hành trình đóng góp cho quê hương bằng tri thức và công nghệ – một minh chứng rõ ràng rằng nông nghiệp hiện đại chính là cánh cửa lớn cho những ai dám dấn thân và sáng tạo.